ارسی چیست؟

ارسی چیست؟ نقش ارسی در طراحی نما

ارسی را می توان نوعی از پنجره دانست که دارای اشکال و ظاهری سنتی می باشد و به همین واسطه دارای جایگاه مهمی در معماری ایرانی می باشد. به همین دلیل در خانه های قدیمی و معماری به سبک ایرانی سنتی از این نوع پنجره ها همیشه استفاده می شده و می شود. امروزه حتی در تلفیق سبک سنتی و مدرن نیز می توان استفاده ی نوین این نوع پنجره ها و بازشوها را مشاهده نمود. اگر بخواهیم دقیق تر بگوییم ارسی ها پنجره هایی مشبک می باشند که دارای اشکال هندسی و شیشه های رنگی بوده و اغلب از چوب ساخته می شوند.

تاریخچه ی ارسی سازی و پنجره های ارسی

می توان گفت رواج ارسی سازی و یا پنجره های ارسی در ایران به زمان حکومت صفویه بر میگردد و بعدها در زمان قاجار با پیشرفت معماری و خانه سازی از این پنجره ها بیشتر از پیش استفاده شد. از آنجایی که طراحی و اجرای پنجره های ارسی هزینه ی زیادی را به کارفرما تحمیل می کرد اصولا افرادی که دارای وضع مالی بهتری بودند از این نوع پنجره ها در خانه ی خود استفاده می کردند و با توجه به خانه هایی که از دوران قاجار و قبل از آن بر جای مانده است نیز می توان متوجه این موضوع شد.

بعضی از ساختمان های شاخص معماری ایرانی با ارسی

• ارسی در مسجد نصیرالملک در شیراز

این مسجد که به مسجد صورتی نیز معروف است یکی از محبوب ترین ساختمان ها در ایران بوده و مقصد بسیاری از گردش گران بین المللی می باشد. این مسجد در سال های 1255 تا 1267 شمسی ساخته شده و در شیراز واقع می باشد. می توان مشاهده نمود که تمامی پنجره های این مسجد به صورت ارسی بوده و همین نکته از جذابیت های مسجد می باشد. چرا که در طول روز نوری زیبا و خیره کننده را وارد نمازخانه مسجد کرده به طوری که این مسجد را سوژه ی بسیاری از عکاسان و هنرمندان کرده است.

• ارسی در خانه ی طباطبایی ها

خانه ی طباطبایی ها نیز یکی از ساختمان های معروف معماری ایرانی می باشد و این خانه نیز مقصد بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی می باشد. خانه ی طباطبایی ها در زمان حکومت قاجار ساخته شده است و همچنان استوار پابرجا می باشد. در طراحی نما این خانه معمار ساختمان از پنجره های ارسی به زیباترین شکل ممکن در قسمت های مختلف استفاده کرده و باعث زیبایی دو چندان خانه شده است.

پنجره ارسی و قسمت های مختلف آن

• چهارچوب

چهارچوب در ارسی درواقع اصلی ترین قسمت تمامی پنجره ها و بازشوها می باشد که در دل آن شیشه ها و طرح پنجره قرار می گیرد. در ارسی ها اصولا چهارچوب ها تشکیل از یک مستطیل باریک و کشیده با منحنی ای در بالای خود می باشند. همچنین اصولا این چهارچوب های ارسی از بهترین چوب ها ساخته می شوند.

• لت

لت یا لنگه برای حرکت پنجره های ارسی در ریل مورد نظر حرکت کرده و هدف آن ها باز و بسته نمودن پنجره ها می باشد. اصولا در پنجره های اروسی سه، پنج و یا هفت لنگه وجود دارد.

• تنک

لنگه ها دارای یکسری شیشه ها با رنگ های مختلف می باشد. این شیشه ها و چیزهایی که آن ها را از یکدیگر جدا می کند و سیستم کلی آن تنک می گویند.

• وادار

وادارها درواقع یکسری ستون های موجود در پنجره های ارسی می باشند که پنجره را به لنگه های کوچک تقسیم کرده و شکل کلی پنجره را می سازند. به وادار باهو نیز گفته می شود.

• روکوب

روکوب ها را می توان یکسری شیار هستند و لنگه های مختلف ارسی توسط وادارها درون این روکوب ها قرار گرفته و در مسیر خود برای باز و بسته شدن پنجره حرکت می کنند.

• سه پهلو

سه پهلو را می توان از زیباترین قسمت پنجره های ارسی دانست. این قسمت در بخش بالایی پنجره های ارسی بوده که دارای فرم صاف یا منحنی می باشد. زیبایی سه پهلو را می توان مدیون فرم های هندسی، گره چینی ها و شیشه های رنگی آن دانست.

• کلاه

میان دو قسمت لنگه و قسمت ثابت ارسی ها یک تیر قرار دارد که به آن اصطلاحا کلاه گفته می شود.

• چفته زیره

چفته ها به این منظور در ارسی ها استفاده می شوند که لنگه ها بتوانند در ارتفاع دلخواه افراد میان شیارهای مربوطه بالا و پایین بروند.

• پاخور

پاخور همانطور که از نام آن نیز مشخص است پایینی ترین قسمت پنجره های ارسی است و با زمین فاصله ی زیادی ندارد. ارتفاع آن میتواند چیزی میان 10 سانت تا نیم متر باشد.

• شیشه های ارسی

شیشه های ارسی را می توان اصلی ترین قسمت پنجره های ارسی دانست. بدون این شیشه ها و رنگی که درون آن هاست و بازی با نوری که به وسیله ی آن ها در فضا صورت می گیرد پنجره های ارسی ماهیت کامل خود را دارا نمی شوند. شیشه های ارسی اغلب آبی، زرد، نارنجی و قرمز می باشند.

نحوه ساخت ارسی

اگر کمی به پنجره های ارسی دقت کنید متوجه می شوید که در ساخت آن ها از شیوه ی خاصی استفاده شده است که مختص به ایرانیان است و همین نکته این هنر را نیز مخصوص ایرانیان می کند. جالب است بدانید که در ساخت ارسی از هیچ چسب و میخی استفاده نشده بلکه از روش زبانه و کام برای ساخت ارسی ها استفاده می شود. البته لازم به ذکر است که این نکته تنها برای شیشه ها و اشکال هندسی پنجره صدق می کند و دیگر قسمت ها مانند شیارها و چهارچوب و ... همانند پنجره های عادی ساخته می شوند.

نقوش مختلف در پنجره های ارسی

ارسی هایی که در خانه های ایرانی مشاهده می کنید به طور کلی از ترکیب مربع و مستطیل و دایره و نیم دایره می باشد. اما در فرم قرارگیری پنجره ها در کنار هم و طراحی شیشه ها و ... می توان دیگر نقوش هندسی را نیز مشاهده نمود که از جمله ی آن ها می توان به نقوش اسلامی، بته جقه، نقش چهارپر، گره چینی و ... اشاره نمود. البته که ارسی ها میتوانند از ترکیب این موارد نیز ساخته شوند.

ویژگی های مختلف ارسی در ساختمان هایی با معماری ایرانی

• نور مناسب و به دنبال آن گرمای مناسب

به دلیل رنگی بودن شیشه های پنجره های ارسی نوری که از آن ها وارد محیط می شود نه آنقدر کم است که تاثیری در روشنایی محیط نگذارد نه آنقدر زیاد است که فضا را بیش از حد گرم کند و به همین دلیل می توان گفت این شیشه ها باعث ایجاد فضایی مطلوب می شوند.

• زیبایی به واسطه ی رنگ شیشه های ارسی

از آنجایی که شیشه های پنجره های ارسی رنگی رنگی بوده نور عبور کرده از آن ها نیز به صورت رنگی بوده و باعث ایجاد ترکیب رنگی زیبا در فضا شده و سایه ای شگفت انگیز از آن ها روی زمین می افتد. به همین علت می توان گفت از جذاب ترین ویژگی های پنجره های ارسی همین رنگی بودن شیشه های آن و عبور نور از آن ها می باشد. ضمن اینکه طراحی نمای ساختمان را زیباتر بود.

• استفاده از نقوش هندسی در ارسی

ارسی ها تشکیل شده از ترکیب نقوش هندسی مختلف می باشند. به طوری که افراد وقتی به ارسی نگاه می کنند می توانند همزمان چند ضلعی ها، نیم دایره، مستطیل و ... را ببینند و این ها در کنار هم باعث خلق پنجره هایی چشم نواز و زیبا می شوند که طراحی نما و ظاهر هر خانه ای را منحصر به فرد می کند.

• محرمیت

محرمیت به طور کلی در معماری ایرانی دارای اهمیت بسیاری می باشد و به همین علت می توان گفت در تمامی جزییات ساختمان سازی به ویژه ساخت خانه ها به این مورد توجه می کردند. اشکال هندسی و نقوش ریز و شیشه های رنگی ارسی همه باعث کاهش دید به داخل خانه شده و مربوط به همین نکته می باشد.

• دور کردن اصوات

می توان گفت در معماری ایرانی هیچگاه از طرحی بدون دلیل استفاده و استقبال نمی شده است. با توجه به همین ادعا می توان مشاهده کرد که در ارسی ها نقوش هندسی در ورود اصوات می توانند تاثیرگذار بوده و آن را کاهش می دهد. در این مقاله از هیرادانا با مفهوم ارسی چیست، کاربرد ارسی، ویژگی های ارسی و ... آشنا شدید.

شرکت معماری و دکوراسیون داخلی هیرادانا، طراحی نمای ساختمان را کاملا تخصصی و مطابق با سلیقه شما انجام میدهد. جهت بازدید و مشاوره رایگان از طریق شماره 09125754921 در خدمتتان هستیم.